Verdiepding 11: lokaal sociaal

Twitter
Wanneer ik within 10 miles op "bibliotheek OR bieb" zoek, krijg ik nul resultaten. Within 15 miles verschijnt wel een aardig rijtje, maar daar zitten dan maar drie tweetjes tussen die te maken hebben met Bibliotheek Kennemerwaard:

          Pater Jan Smitschool‏@PJSschool

          Ik heb 6 foto's op Facebook geplaatst in het album "Bibliotheek bezoek kleuters"
          http://fb.me/RIZbUjNF 

          angelique‏@awmpater

          Dochter doet boekbespreking over "een geheim Luik" van @nandaroep maar moet
          info hebben over illustrator Silverster.Zal de bieb iets hebben? 

          Cool kunst & cultuur‏@Coolkunstencult

          Podium van de stad in #Heerhugowaard; dadelijk gesprekken over twee samenwerkingen; met
          bibliotheek en later met wijkpanel. Leuk!

 

Wanneer je zoekwoorden intypt, kom je wel een aantal interessante lokale twitteraars tegen, zoals

 

         Alkmaarders @Alkmaarders

         Onafhankelijk kanaal. Wat houd de Alkmaarder bezig? Tweet het via ons met '#alkmaar', wij
         retweeten. Gebruik '#alkmaar', in je tweet.

Je kunt #alkmaar toevoegen aan je tweets over Alkmaarse biebzaken.
 

Picasa

Hier vond ik van bijna elke vestiging wel iets, maar het was niet veel en niet gemaakt door bezoekers.

 

 

Flickr 

Hier veel meer foto's, maar meestal van collega's van andere bibliotheken, van bedrijven of van Esther Westerveld van ProBiblio.

 

Forums

Die heeft Flint heeft al voor mij uitgezocht :-).

 

Wat wil je ermee bereiken wanneer je je in lokale virtuele gemeenschappen gaat bewegen en daar in gesprek gaat? Je bereikt dan maar een kleine groep die vooral geïnteresseerd is in het eigen onderwerp. Nieuwe leden of hogere bezoekersaantallen zal dat vast niet opleveren. Ik zou hier niet aan beginnen. De tijd en energie die je hierin steekt, staat niet in verhouding tot wat je eruit haalt.   

 

Ik denk dat je je het beste kunt concentreren op de belangrijkste sociale media van het moment, zoals Bibliotheek Kennemerwaard dat nu ook al doet, ook al bevinden zich veel mensen uit het bibliotheekvak, collega-bibliotheken en bedrijven onder onze de volgers en gevolgden op Facebook en Twitter. Interessante instanties, bestaande of potentiële partners volgen en ook af en toe reageren of retweeten. Een beetje organisatie of bedrijf moet tegenwoordig in ieder geval actief zijn op Facebook en Twitter.

 

In het stukje van Frankwatching uit de 'lesstof' staat:

Wanneer organisaties social media willen inzetten, spelen verschillende processen binnen de organisatie een rol. Een strategie voor social media zorgt ervoor dat er goed wordt nagedacht over de inhoud. Maar ook dat alle neuzen dezelfde kant opstaan. De strategie beschrijft het hoe en waarom van je online activiteiten. Daarnaast biedt het inzicht in je acties. Met een duidelijk doel voor ogen kun je ook beter de ROL van social media toetsen. Een social media-strategie is echter geen op zichzelf staand plan, maar een onderdeel van een totale communicatiestrategie, dat weer voortvloeit uit de organisatiestrategie. Een juiste strategie biedt de basis voor het online succes van een organisatie.

Ik weet niet hoe de strategie van Bibliotheek Kennemerwaard eruit ziet wat sociale media betreft. Belangrijk te bepalen waarom je iets doet, met welk doel, hoeveel tijd, geld en energie je erin steekt en regelmatig te kijken of je ermee bereikt wat je voor ogen hebt.

Tussendoording: Lees Meer, e-Portal en e-Library

 

 

Lees meer
Afgelopen vrijdag kreeg ik van een collega een vraag over Lees Meer, waar ik het antwoord niet op wist. Reden om me aan te melden bij Lees Meer en te kijken hoe het werkt. Dat was er nog niet van gekomen. Bovendien zag de flyer er zo duidelijk uit, dat ik dacht dat het allemaal wel voor zich zou spreken. Toch wel handig om zelf eens te kijken hoe het werkt. Steeds vaker wordt in de bibliotheek de vraag gesteld hoe je e-books kunt lenen. Het is dan wel zo aardig om iemand dan niet alleen een flyer in zijn of haar handen te drukken, maar er ook kort wat aanvullende informatie bij te kunnen geven.

De e-books van Lees Meer zijn voor iedereen beschikbaar tot 1 juni 2013. Ze zijn te lezen op een tablet, smartphone of computer met een recente browser. En op de meeste e-readers met een browserfunctie. Via streaming wordt steeds een stukje van het boek binnengehaald. Daarmee was gelijk het antwoord op de vraag van mijn collega beantwoord: de e-books verdwijnen niet automatisch na drie weken van je e-reader, zoals bij de e-Portal, omdat je het boek leest via streaming, te vergelijken met het bekijken van een filmpje op You Tube of het luisteren naar een muziekje via Spotify.

Ik heb Lees Meer uitgeprobeerd op mijn computer, smartphone (Samsung) en iPad. Wel jammer dat de collectie erg klein is: 110 titels. Deze zijn verdeeld over 17 onderwerpen, gemiddeld ongeveer 6 boeken per onderwerp.

Algemene info over Lees Meer op bibliotheekwebsites:

De bibliotheek heeft voor Lees Meer een gevarieerd aanbod e-books samengesteld. E-books die je zou willen lezen na bijvoorbeeld een bezoek aan een museum of voorstelling. Of e-books voor als je in de keuken staat te kokkerellen. Voor elke plek heeft Lees Meer een selectie van e-books. Niet alleen informatieve boeken, maar ook prentenboeken, romans of verhalenbundels die je inspireren en je gevoel op dat moment versterken.

Lees Meer gaat van start met bekende plekken in Rotterdam en de provincie Gelderland. Denk aan de Kunsthal, het Openluchtmuseum en het Luxor Theater. Ook heeft de Bibliotheek e-books geselecteerd voor de treinstations in Nederland. Korte verhalen en romans handig voor onderweg in de trein, bus of metro.  

Ik weet niet of er collega’s zijn met een Android tablet, maar op de iPad kon ik via Safari geen instellingen, zoals lettergrootte en lettertype, wijzigen. Het blokje waarin je dit kunt aanklikken verscheen wel, maar werkte niet. Toen ik ging inloggen via Google Chrome, verscheen èn verdween het blokje in een flits. Op mijn smartphone lukte het wel. Dan zal het op een Android tablet vast ook wel lukken. Op mijn computer ging het ook, alleen duurde het even voor ik doorhad dat je gewoon zomaar ergens rechts in het scherm moet klikken om naar de volgende bladzijde te gaan.  

Tijdens het googlen las ik op ereaders.nl in een stukje over Lees Meer een zinnetje dat ik niet eerder was tegengekomen: 

Ook is er op verzoek van de uitgevers afgesproken dat gebruikers een limiet hebben van 10 volledig gelezen boeken.

Natuurlijk helemaal niet handig voor de klant, zo'n limiet. Het zal vast niet uit de duim gezogen zijn, maar ik kon er verder niets over vinden op de flyer of op internet.  Weet mijn coach dit misschien? Al hoeft die bij tussendoordingen natuurlijk helemaal niet te coachen :-). En wat gebeurt er na 1 juni? Is Lees Meer dan alleen nog voor bibliotheekleden beschikbaar? Aanvulling 23 januari 2013: ik heb een mailtje gestuurd naar Bibliotheek.nl met bovenstaande vragen en kreeg het volgende antwoord:

Wat er precies gebeurt na 1 juni zijn we nu nog over aan het nadenken. De ambitie is wel om Lees Meer te continueren de komende jaren, en dus verder uit te breiden en te integreren in het overige e-bookaanbod.

En het klopt inderdaad dat gebruikers een limiet hebben van 10 volledig gelezen boeken :-(.

 

 

Behalve via Lees Meer zijn er nog twee bibliotheekse manieren om e-books te lezen. De eerste kende ik wel, de tweede niet:

 

E-Portal                                                                                                                                                           Voor de fusie met Bibliotheek Kennemerwaard konden leners van Bibliotheek Bergen bij de informatiebalie een account aan laten maken bij de e-Portal van Ebscohost. Het verschil met Lees Meer is, dat je via Ebscohost op titel kunt zoeken, dat er 700 titels beschikbaar zijn, dat je de boeken voor een periode van drie weken dowloadt en dat je hiervoor lid van de bibliotheek moet zijn. Via het Bibliotheekpaspoort kan dit nog wel bij bijvoorbeeld buurman Bibliotheek Langedijk  of bij een vestiging van de Kopgroep Bibliotheken.

E-Library
Tijdens het zoeken kwam ik via de website van Bibliotheek Utrecht terecht op de voor mij onbekende e-Library van Bibliotheek.nl:

Hier kon ik met mijn bibliotheekgegevens zo inloggen en via streaming lezen. Het scherm ziet er overzichtelijker uit dan bij Lees Meer, je kunt op titel zoeken en de instellingen zijn heel eenvoudig aan te passen. Het aanbod omvat op dit moment ruim 100 titels, waarvan 50 Nederlandse, zo'n 40 Engelse en 10 Arabische titels. Het aanbod Nederlandse boeken is nu nog beperkt, maar dit zal snel worden uitgebreid. Hiervoor is Bibliotheek.nl in overleg met verschillende Nederlandse uitgeverijen.

Geen idee of er kosten aan verbonden zijn wanneer je dit als bibliotheek op je website aanbiedt. Zou wel mooi zijn: je kunt dan als bibliotheeklid kiezen uit drie e-collecties: Lees Meer, e-Library en de e-books Eregalerij. Al mogen alle digitale collecties van mij wel in één e-Library.

De algemene bibliotheekinformatie over e-Library wordt afgesloten met:

De e-books zijn het eerste onderdeel van één landelijke digitale Bibliotheek. In deze online Bibliotheek zal in de toekomst alle digitale content van de Bibliotheken, zoals e-books, muzieknummers, woordenboeken en krantenknipsels, worden opgeslagen.

Dat lijkt me wel een mooie toekomstbeeld en een mooie extra reden voor mensen om lid te blijven of te worden.

Verdiepding 10: copyright en Creative Commons

 

Terecht, maar wel lastig hoor, die auteursrechten en Creative Commons-licenties. Het plaatje hierboven heb ik van Wikimedia Commons gehaald en bewerkt door er een stukje af te knippen.

Zonder dit Verdiepding was ik nooit op het idee gekomen te zoeken naar auteursrecht op de website van 23Dingen of op welke website dan ook. 

Dat foto's op Flickr onder bepaalde voorwaarden vrij te gebruiken waren wist ik, maar niet dat je op deze foto's kon selecteren. Dat maakt het zoeken een stuk makkelijker. Wat ik me van een tijd geleden herinner is, dat er op Flickr bij lange na niet zoveel leuke plaatjes te vinden waren als op Google Afbeeldingen. Als ik nu kijk, is dat aantal wel toegenomen, maar je moet nog steeds flink zoeken naar nou net dat ene leuke en/of toepasselijke plaatje. En ik wist ook niet dat je kunt selecteren op Google Afbeeldingen met een CC-licentie wanneer je zoekt via de website van Creative Commons. Wel jammer dat dit niet standaard in Google zit.

 

Wat de bibliotheek betreft vind ik dat die een naam hoog heeft te houden als betrouwbare instelling en zich moet houden aan het auteursrecht. Nog even gegoogled op een stukje geciteerde tekst uit mijn blogbericht over Pinterest, maar mijn blog verscheen niet.

Plaatjes zoeken wordt een stuk lastiger en minder leuk als je je aan de regels wilt houden. Er staan zo veel leuke plaatjes 'gewoon' op Google en ze zijn zo makkelijk te vinden. De kans is groot dat je het met minder moet doen wanneer je je aan de regels houdt. Nu ik weet dat er meer mogelijkheden zijn om te selecteren op afbeeldingen die je vrij voor niet-commerciële doelen mag gebruiken, ga ik vanaf nu dan toch maar alleen afbeeldingen op mijn blog zetten waarvan ik zeker weet dat het mag.

En dan ga ik nu genieten van mijn Kerst- en Dingenvakantie.

Fijne feestdagen!

Tussendoording: pleidooi voor de plant (en de luie stoel)

Op 16 november schreef ik al een regeltje over mijn gemis aan groen in de bibliotheek:

"En ook hier, net als in De Boekenberg in Spijkenisse: groene planten en - tot mijn grote verbazing - traditionele boekenkasten. Dat groen mag trouwens van mij terugkomen in de bibliotheek (heerlijk lezen in een luie stoel onder een palm..., kopje koffie erbij..., koekje...)."

Toen ik op 2 januari 2004 in de jaren-’70-bruine bibliotheek in Egmond aan Zee ging werken, stonden er hier en daar yucca's in een hoek, in bruine pot, 'tikje' scheefgegroeid, en ze bloeiden ook nog af en toe. Toen de bibliotheek ging verhuizen naar het nieuwe pand in Egmond aan den Hoef, was er helaas geen plaats meer voor levend groen.

Gelukkig ben ik niet de enige die dit groen in de bibliotheek mist. Vele Belgen missen dat met mij. En die Belgen zijn zo gek nog niet: die hebben bijvoorbeeld al jarenlang een landelijke (Vlaamse) bibliotheekcatalogus. En ze hielden dit jaar een campagne tijdens hun jaarlijkse Bibliotheekweek, om 'dromen' te verzamelen over de toekomst van de bibliotheek. Deze campagne heeft duizenden reacties opgeleverd. Met speciale activiteiten in het land en via de website www.bibstevanhetland.be (ha, ha..., ja, het blijven toch Belgen hè :-) werd iedereen uitgenodigd mee te denken over de toekomst van de bibliotheek.

"Een van de suggesties was om planten de bibliotheek binnen te halen. Als het aan de gebruikers ligt die hun woordje deden, mag het allemaal heel uitnodigend ingericht worden, een beetje knus zelfs. Met prettige stoelen bijvoorbeeld. Een plek om uit te rusten. Waar je een boek kunt lezen met een leeslamp. Het thuisgevoel."

Bibliotheekblad schreef er een artikel over.

Ik denk dat het in veel biblioheken sfeervoller wordt met hier en daar een mooie grote plant en een heerlijke luie stoel.

En dan denk ik niet aan zo'n plant zoals op de foto hieronder. Maar dit is wel een bijzonder exemplaar. Lees het in 'The story of the massive plant in Kilmer library'.

 

Verdiepding 9: Pinterest

Ik ben dol op leuke plaatjes. Dit moest dus echt iets voor mij zijn. Pinterest is leuk, maar na een poosje uitproberen had ik het eigenlijk wel gezien. Ik kan voor mezelf ook niet zoveel toepassingen bedenken.

'k Heb gekeken op de websites van bibliotheken die Pinterest gebruiken, maar vraag me dan toch af wat de meerwaarde ervan is. (En wanneer er ook nog een overvloed aan plaatjes te zien is, haak ik al gauw af.) En of de klant hierop zit te wachten? Ik denk het niet. Wanneer je extra aandacht wilt vestigen op (onderdelen van) de collectie, dan zou ik kiezen voor het landelijke 'In de etalage' en de landelijke digitale etalages over verschillende onderwerpen.

En dan is er natuurlijk nog het auteursrecht.

Aan de ene kant is er het verhaal van Raymond Snijders:

"Bewust bezig zijn met je eigen content betekent ook respect hebben voor content van anderen. Het betekent ook dat je niet foto's maar vrij hoeft te geven aan Pinterest-gebruikers omdat het toevallig een veelgebruikte dienst is. Eén van de negatieve dingen waarmee Pinterest het nieuws haalt is het gegeven dat de overgrote meerderheid van de Pinterestgebruikers de voorwaarden niet naleeft: voor bijna alle pins geldt dat de Pinterestgebruikers geen toestemming hebben voor het overnemen van de afbeeldingen en dat ze niet de rechthebbende zijn ervan. Het valt niet te ontkennen dat de boards tot de nok toe gevuld zijn met auteursrechtelijk beschermde foto's."                                                      Bron: http://rsnijders.info/vakblog/2012/02/22/niet-meer-pinnen-pinterest-blokkeren-op-je-site/

En aan de andere kant is er het verhaal van Arnout Engelfriet:

"Als ik nog ouder en cynischer zou zijn, dan zou ik het failliet van het plaatjesauteursrecht aankondigen. Iedereen, echt iedereen vindt het doodnormaal dat je leuke plaatjes gewoon via Google Afbeeldingen bij elkaar raapt voor je moodboard, blogillustratie of Hyves- dan wel Facebookdecoraties. En dat gebeurt dan ook massaal. De uploaders zijn nauwelijks op te sporen, de tussenpersonen zijn niet aansprakelijk en met notice/takedown is het dweilen met de kraan, of zeg maar gerust de dam open."                                                                                                                                            Bron: http://blog.iusmentis.com/2012/03/02/pinterest-en-het-plaatjesauteursrecht/

Ik plaats ook zomaar plaatjes op mijn blog. Het is toch geen doen om bij elk plaatje toestemming van de eigenaar te vragen? Ik ben het met de nog oudere en cynische meneer Engelfriet eens: wat mij betreft mogen ze het failliet van het plaatjesauteursrecht op internet aankondigen.

Als bibliotheek geen plaatjes gebruiken waar auteursrecht op rust of waarvan je niet weet of dit zo is.

Verdiepding 8: screencasting

Nadat zoonlief onze microfoon had aangesloten en ingesteld (heel handig, zo'n kind), heb ik eerst geprobeerd een screencast te maken met Screenr. Een mislukte screencast delete je immers toch gewoon weer? Net als het account na afloop?  Ik begon, maar moest lachen en wilde opnieuw beginnen. Maar waar zat de deleteknop? Op de Help-toets geklikt, maar ook daar vond ik niets over het verwijderen van een screencast. Toen maar naar Google gegaan, waar ik de vraag intypte, maar ook geen antwoord vond. Ik las ook dat de screencasts openbaar zijn: er is geen mogelijkheid die privé te houden. Omdat ik er geen tijd meer aan wilde besteden, besloot ik verder te gaan met Screencast-O-matic en mijn Screenr-account te verwijderen. Maar waar was de knop waarmee je dat kon doen? Ook al niet te vinden... En wat bleek na weer wat gegoogle? Je account beëindigen kan dus helemaal niet:

          Justin Wilcox (Screenr Business Coach):
          Hello. It's not currently possible to delete a Screenr account.

En daar hou ik niet zo van. Ik was benieuwd of dat bij Screencast-O-matic ook zo was. Dus eerst op zoek naar info via Google. Ik vond een overzichtelijke handleiding en zag dat je daar wel eenvoudig een screencast kon aanpassen of verwijderen. Kijk, dat was beter. En je hoefde ook niet perse een account aan te maken. Nog veel mooier. 'k Heb een screencast gemaakt en dat ging eigenlijk vrij makkelijk, maar dan moet je wel een goede microfoon hebben…  De enige microfoon hier in huis is hoogbejaard. Ik was alleen heel in de verte en met ruis te horen. Zoon geroepen, die geprobeerd heeft het geluid aan te passen, maar dat lukte helaas niet. Maar ik weet nu hoe het gaat en het was leuk om te doen.

In februari 2010 heb ik in een blogbericht over You Tube een screencast van Bibliotheek Den Haag gezet en een instructiefilmpje van Bibliotheek Waterweg. Ik was benieuwd of die ook nu nog op hun websites voorkwamen. Nee dus. Bij Waterweg vond ik onderaan de website nog wel hun inmiddels gedateerde instructiefilmpjes onder de knop Vimeo bij Sociale netwerken, maar nieuwe instructiefilmpjes of sceencasts kon ik niet vinden. Ook niet op de website van Bibliotheek Den Haag. En dat geldt ook voor de gedateerde screencasts van Bibliotheek Oost Achterhoek waar ik vandaag toevallig terechtkwam. Ik ben dan eigenlijk wel benieuwd waarom er geen nieuwe zijn gemaakt. 'k Heb ook nog een paar websites van grote bibliotheken bekeken, maar geen screencasts kunnen vinden.

Omdat ik regelmatig van leners hoor dat ze de CWise-catalogus best ingewikkeld vinden, lijkt het me handig een paar korte screencasts te maken (zoals: hoe kun je zoeken, reserveren, hoe kun je je eerder geleende titels vinden of je gegevens inzien en wijzigen). Die kun je dan bijvoorbeeld verzameld onder een knop ‘catalogusuitleg’ onder het cataloguszoekvenster plaatsen.

Tussendoording: de vrijwillige bibliotheekmedewerker

Gisteren, 7 december, was het Nationale Vrijwilligersdag.

Zeventien dames en een heer

Sinds ruim een halfjaar ben ik contactpersoon voor de vrijwilligers van Bibliotheek aan huis en de vrijwilligers die in zorginstellingen een kleine bibliotheek beheren in Bergen, Egmond en Schoorl. Daar zijn op dit moment achttien vrijwilligers werkzaam, zeventien seniordames en één seniorheer, maar die laatste hoort dan wel weer bij een van die dames. Die dame en heer runnen trouwens al meer dan tien jaar samen een bibliotheekje in een zorginstelling. Al deze vrijwilligers zorgen ervoor dat mensen die zelf niet meer in staat zijn om naar de bibliotheek te gaan, toch boeken kunnen lenen.

Boeken en een praatje
Een tijdje geleden ben ik gaan kijken in de bibliotheekjes in de zorginstellingen. De vrijwilliger is er een vertrouwd gezicht: om de veertien dagen wordt gezamenlijk koffie gedronken en bijgepraat en daarna gaat de bibliotheek een uur open. Niet alleen de boeken, maar zeker ook het praatje bij de koffie, het sociale contact, zijn zo belangrijk. En dat geldt ook voor bibliotheek aan huis: voor sommige ouderen is zelfs het persoonlijke contact belangrijker geworden dan de boeken. Soms ontstaat er zelfs een speciale band met elkaar.

Koffie met gevulde speculaas
Laatst was ik met een aantal vrijwilligers op bezoek in vestiging Akersloot, als uitstapje en om even bij te praten met koffie en gevulde speculaas. Iedereen vertelde hoe het ging. Er worden onder andere boeken gebracht bij een mevrouw van 101 en een mevrouw van 94 die literatuur en informatieve boeken in kleine letters leest. En soms is het in het begin dan wel even wennen: toen de vrijwilligster geïnteresseerd vroeg hoe deze mevrouw een bepaald boek had gevonden, was het antwoord: “Mevrouw van de bibliotheek, komt u mij nu uithoren over wat ik gelezen heb?”. Gelukkig is dit na een korte uitleg helemaal goed gekomen :-). Er waren ook twee vrijwilligsters die dit jaar in de krant lazen dat hun ‘klant’ was overleden. Je komt jarenlang bij iemand thuis en schrikt dan enorm. Het komt ook voor dat de familie zelfs niet weet dat er een vrijwilligster van de bibliotheek aan huis komt of dat in de drukte rondom het geregel vergeten wordt de vrijwilligster op de hoogte te stellen. Goed om gegevens van bijvoorbeeld een zoon of dochter te hebben, met wie je contact op kunt nemen als dat nodig is en andersom.

Wat me eerder opviel tijdens een vergadering dit voorjaar en nu weer, is de grote betrokkenheid van de vrijwilligers. De meesten doen dit werk al meer dan tien jaar met veel plezier en voldoening. Geweldig dat deze mensen er zijn, niet alleen in onze maar in zoveel bibliotheken.

Akersloot
Het bezoek aan Akersloot was erg leuk en gezellig. Ik was steeds van plan om er eens te gaan kijken, maar omdat ik verder niets in Akersloot te zoeken heb, kwam het er dan toch steeds maar niet van. We werden gastvrij ontvangen door gastheer R. die ons rondleidde in deze mooie vestiging. Ik ben helemaal voor het winkelconcept en dat is in deze kleine vestiging knap toegepast, met een ‘catwalk’ en uitnodigende tafels en kasten. Een gezellige en frisse bibliotheek, waar het prettig toeven is. Dus…, als je er nog niet geweest bent…