Verdiepding 12: landelijke ontwikkelingen, de stand van zaken

In de negen jaar die ik met veel plezier in de bibliotheek werk is er vooral op digitaal gebied heel veel veranderd. Er kwam een eigen website - gemaakt door een digitaal zeer handige collega - met een webcatalogus, een Aquabrowser, lenen via zoek&boek en CDR, een landelijke bibliotheekwebsite, zelfservice enz.

Website

Het verbaast me dat nog steeds zoveel leners nooit op de website kijken en niet weten dat je hier ook in de catalogus kunt zoeken, reserveren en verlengen. Dat geldt niet alleen voor ouderen, maar voor leners van alle leeftijden. Wat dat betreft zou een flyer met informatie over de digitale mogelijkheden -  ook  in het welkomstpakket voor nieuwe leden – handig zijn. Je moet wel héél nieuwsgierig zijn wil je in de webcatalogus helemaal onderaan de link 'Catalogi van Noord- en Zuid-Holland' vinden. Ik denk dat de klant ook blij zou zijn met de handige zoekknoppen boven het cataloguszoekvenster, het 'In de etalage' en de digitale etalages, zoals die op de website van Bibliotheek Enschede te vinden zijn. Mensen reageren vaak enthousiast als ze zien wat er op de website te vinden is. Toen ik laatst een lener bij de informatiebalie liet zien hoe zij zelf kon zoeken, reserveren en verlengen via de website, was haar reactie: “Dàt is handig!... maar… dit moet u eigenlijk helemaal niet doen, want zo prijst u zichzelf uit de markt.” Tsja…

Zoveel hoofden, zoveel…   

Als ik globaal de informatie achter de linkjes in de de 'lesstof' van dit Verdiepding lees - en dat is dan nog maar een klein deel van alle informatie die hierover op internet te vinden is - dan zijn er zoveel enthousiaste initiatieven, rapporten, ideeën, dromen en analyses. Daar kan ik niets spannends aan toevoegen. Ik ben al jaren benieuwd naar de Nationale Bibliotheekcatalogus die, als het goed is, dit jaar de lucht in gaat. Wat mij betreft mag dan ook meteen dat ouderwetse Bibliotheekpaspoort de prullenbak in en vervangen worden door een Nationale Bibliotheekpas. Maar als dat laatste nog iets te hoog gegrepen is, dan ben ik ook al heel blij met een Noord- & Zuid-Hollandse. Of doe Utrecht er dan ook maar gelijk bij :-). 

Fysieke bibliotheek

Maar afgezien van al het digitale: de meeste bibliotheekleden komen nog steeds vooral naar de bibliotheek voor het lenen van boeken. Belangrijk dat de lokale bibliotheek een eigen sfeer behoudt en lokaal verankerd blijft door samenwerking met lokale en regionale partners. Een aangename plek waar je naartoe kunt gaan om een boek te zoeken, mensen te ontmoeten of waar je gewoon lekker in een rustig hoekje kunt gaan zitten lezen, leren of werken. Een plaats waar je persoonlijke aandacht krijgt van professionele medewerkers wanneer je iets te vragen hebt of zomaar even een praatje wilt maken. Wat de kleinere vestigingen in dorpen of wijken betreft zou ik de beperkte openingstijden willen uitbreiden met zelfservice-uren. 

Verschuiving van papier naar digitaal

Niet alleen de jeugd, maar ook volwassen en ouderen zullen meer digitaal gaan lezen en leren, terwijl de groep die graag een papieren boek vasthoudt langzaam kleiner wordt. Van belang om ervoor te zorgen dat de bibliotheek naast de fysieke collectie een uitgebreide en zeer toegankelijke landelijke digitale content - waaronder ook een grote collectie e-books - kan aanbieden met eenvoudige doorlink naar speciale catalogi als iets niet via de 'gewone' catalogus leverbaar is, de mogelijkheid direct online te (laten) reserveren en digitaal vragen te stellen. Ik las net op het Kennemerwaardse intranet dat er nog geen overeenstemming is over landelijke inkoop van de online databanken JeugdLiteRom, Uittrekselbank enz. en dat het thuisgebruik van deze bestanden niet landelijk afgekocht zal worden. Jammer. Wat zou het voor de klant prettig zijn wanneer deze informatie via de NBC gewoon thuis op het scherm zou verschijnen in plaats van de ontmoedigende melding die leners nu krijgen, dat de tekst alleen in de fysieke bibliotheek te lezen is. Landelijke initiatieven, zoals Biebtobieb, zijn van groot belang, ook financieel: leren van elkaar, ideeën opdoen en voorkomen dat lokaal overal soortgelijke wielen uitgevonden worden. 

Meedromen

Ik droom graag mee met Harry van der Klink. Ik zie wel wat in die ene landelijke fysieke en digitale bibliotheek "met een organisatievorm, naar het voorbeeld van AH en de Rabobank, en met een landelijke financiering vanuit het Ministerie van OCW. Met daarnaast voor een deel lokale invulling (met aandacht voor het verschil tussen “grote-stad-bibliotheken” en bibliotheken op het platteland)".

PR

Hoe bereik je potentiële leden die nu niet naar de bibliotheek komen, omdat zij daar geen tijd voor en/of zin in hebben? Hoe breng je de groep niet-leden straks op de hoogte van de nieuwe mogelijkheden die er via de NBC zullen zijn? Het eerste dat me dan te binnen schiet is landelijke promotie via tv- en/of radiospots. En dan strómen de nieuwe leden binnen J!