Exit Verdiepdingen

1. Hoe heb je – in het algemeen – de Verdiepdingen ervaren? Wat heb je geleerd?

Ik heb de Verdiepdingen als erg leuk en leerzaam ervaren, al ging er soms wel veel tijd in zitten. Dat laatste heb je natuurlijk voor een deel zelf in de hand, maar voor een deel ook niet: als je eenmaal begint met lezen, klikken, lezen, klikken en lezen, ben je voor je het in de gaten hebt zomaar een, twee uur verder, daar kun je helemaal niets aan doen, dat gebeurt gewoon J. En dan moet er nog geoefend worden en een stukje worden geschreven voor het blog. Een andere reden is dat tijd op mysterieuze wijze altijd veel sneller gaat wanneer je achter je computer zit

Ik heb veel van deze Verdiepdingen geleerd. Ik weet bijvoorbeeld nu eindelijk waar die P van Pinterest voor staat, hoe een paper.li tot stand komt, wat Instagram is, Hootsuite, Creative Commons, Google+, wat een screencast is en hoe je die kunt maken. En verder kom je al Googlend ook weer van alles tegen. De meeste onderwerpen waren voor mij (zo goed als) nieuw. Leuk om te lezen wat medeVerdiepers over hetzelfde onderwerp schrijven en je soms weer aan het denken zetten. Ik zag Pinterest bijvoorbeeld niet als iets voor de bibliotheek. Maar toen ik later het stukje van Mistygirl over dit onderwerp las, ben ik daar toch weer een beetje van teruggekomen. Het is misschien toch het proberen waard, bijvoorbeeld met foto’s van je eigen bibliotheekvestigingen (zoals de herinrichting van Alkmaar-Centrum) of activiteiten. Misschien is het een beetje dubbel, maar je bereikt hier dan misschien toch weer een andere groep mee dan met Facebook en Twitter.

  

2. Wat waren voor jou de drie Topdingen?

Met stip op 1 staan voor mij Hootsuite & de Twitterlijsten (die zorgen voor orde in mijn tweetchaos),

op 2 Copyright & Creative Commons,

en op 3 de landelijke bibliotheekinitiatieven.    

3. Waren er onderwerpen die je hebt gemist of die je minder relevant vond?

Omdat ik niets gemist meende te hebben, heb de vraag hier thuis maar in de groep gegooid. Tip van mijn zoon (20): Last.fm. "Alle liefhebbers van muziek die actief zijn op internet, hebben hier een account". Ik heb nu geen tijd om me erin te verdiepen, maar ga dat zeker nog doen. Ik vond alle onderwerpen relevant, het ene wat meer dan het andere, maar van elke Ding heb ik wel wat opgestoken.

4. Wat zijn je eigen ambities voor de toekomst? Wat ga je zelf met de opgedane kennis doen?

Af en toe schrijf ik weer een stukje op het jeugdblog en ik heb me naar aanleiding van de oproep op ons intranet aangemeld bij de 'Pinterest-groep'. In het ‘Sterren-programma’ heb ik een sterretje gezet bij Sociale Media.

 

5. Hoe zie je het liefst dat jouw bibliotheek – en wellicht groter denkend, dé bibliotheek als instituut – sociale media in gaat zetten. Wat zouden mooie doelen zijn om te bereiken met elkaar.

Dan zie ik Bibliotheek.nl als spin in het web, met een complete nationale bibliotheekcatalogus, inclusief uitgebreide digitale informatie, databases en heel veel e-books, de mogelijkheid via Bibliotheek.nl online vragen te stellen en als de Brabantse pilot succesvol blijkt: een landelijke Bibliotheek van Waarde. En voor bibliotheken een centraal aanbod mediawijsheid voor jong en oud, dat aan lokale wensen aangepast kan worden. Daarnaast de lokale websites met eigen Facebook, Twitter en/of wat er op dat moment wat sociale media betreft het 'hypst' is en links naar de landelijke bibliotheekwebsite en diensten.

Rob en Edo: bedankt voor jullie duidelijke en leerzame Verdiepdinglessen J.

Foto: sharyn morrow.

 

Verdiepding 13: Facebook

 

 

Gistermiddag kreeg ik een gezellige Facebookles van mijn jongste dochter (17). We hebben ook nog even naar de privacy-instelingen gekeken en die waren volgens mij allemaal dik in orde. 

 

Bibliotheken op Facebook

Via mijn dochters account ben ik naar verschillende Facebookpagina's van bibliotheken gaan kijken. Ik zie een Facebookpagina als een belangrijk digitaal visitekaartje waarop je van alles van je bibliotheek kunt laten zien. Als bedrijf of organisatie kun je tegenwoordig ook niet meer om Facebook (en Twitter) heen. De aantallen Vind-ik-leuks vielen me wel tegen:

• Amsterdam                 3.100
• Assen                           386
• Den Bosch                    160
• Den Haag                      888
• Eindhoven                      945
• Enschede                      466
• Groningen                      335
• Haarlem                         464
• Kennemerwaard              230
• Kopgroep                       352
• Leeuwarden                     88
• Lelystad                        288
• Nijmegen                       162
• Utrecht                          286
• Zeeuwse bibliotheken     294
• Zwolle                           182  

Onderzoek Dialoogmedia
Misschien hebben de lage aantallen ook iets te maken met uitkomst van het Trendonderzoek Dialoogmedia van de Vereniging DDMA (Dutch Dialogue Marketing Association). In dit onderzoek onder consumenten gedurende drie jaar (2010-2012) zijn de kanaalvoorkeuren van de consument in kaart gebracht:

E-mail en post blijven belangrijke kanalen in de dialoog tussen de consument en de organisatie. Editie 2012 laat zien dat de consument bij voorkeur via e-mail (35%) en post (25%) wordt benaderd door organisaties waar hij klant is. Hij ziet e-mail als een makkelijk, goedkoop en snel communicatiemiddel. Indien de consument nog geen klant is van een organisatie, ontvangt hij de reclameboodschap bij voorkeur via e-mail (21%), de folder (15%) of post (12%).

Organisaties zetten e-mail en de folder het meest in voor het doen van aanbiedingen (volgens de perceptie van de consument). In vergelijking met vorig jaar is social media een duidelijke stijger (0,4 > 0,6 keer per maand). Jonneke Prinsen, Onderzoek DDMA: “De consument is zich ervan bewust dat er steeds meer reclame-uitingen op de sociale platformen verschijnen. Ook treedt de consument vaker via social media in dialoog met de organisatie voor serviceverlening. Toch blijkt uit de onderzoeks-resultaten dat er geen consumentenvoorkeur is om via social media te worden benaderd (in alle jaren is deze 0%). Dit doet vermoeden dat social media door de consument als ‘privé’ wordt beschouwd; als de keuze aan de consument is ‘prima’, maar als de organisatie het initiatief neemt ‘liever niet’.

Via Facebook kwam ik ook terecht op de Bibliotheek van Waarde (380 leden) en verder zoekend op de website van Bibliotheekblad met het artikel 'Bibliotheek van Waarde op Facebook':

Centraal staan de boeken die er werkelijk toe doen.

Als onderdeel van het project 'Van 1.0 naar 3.0: communiceren met de klant via social media' (Innovatie Impuls project 2012) zijn medewerkers van de bibliotheken Dommeldal, Breda, VanNU, ’s-Hertogenbosch en Midden-Brabant op Facebook de Bibliotheek van Waarde gestart, zo bericht de Brabantse Netwerkbibliotheek.

De Facebookpagina heeft tot doel leesliefhebbers met elkaar in contact te brengen, met elkaar in discussie te laten gaan, tips uit te wisselen en elkaar op ideeën te brengen. In de Bibliotheek van Waarde staan boeken die er echt toe doen centraal: welke titels horen in elke boekencollectie thuis?

In het kader van het Innovatie Impuls project gaan zes medewerkers van vijf bibliotheken actief aan de slag op verschillende leesfora en op sociale netwerken, waaronder Twitter, Facebook, Dizzie.nl, Watleesjij.nu, Crimezone.nl en Ezzulia.nl. Zij benaderen leesliefhebbers in hun eigen digitale omgeving, beantwoorden vragen en nemen deel aan discussies. 

Ik hoop dat dit project een succes wordt. En dit is dan ook weer iets dat je dan landelijk kunt doen, met informatie over en een link naar de Facebookpagina en Twitter van deze 'waardevolle bibliotheek' op Bibliotheek.nl en de lokale bibliotheekwebsites.

 

En Facebook voor mezelf? Misschien bedenk ik me nog eens, maar ik voel nog steeds niet de behoefte om een account aan te maken, al kan ik me wel voorstellen dat zoveel mensen het leuk vinden...

 

alhoewel... :-)

 

 

 

Voor nu houd ik het op mijn bijna in slaap gevallen Google+-account met mijn ene Biebkringetje. Wie weet wordt dat over een poos nog wel eens wat :-).

 

Verdiepding 12: landelijke ontwikkelingen, de stand van zaken

In de negen jaar die ik met veel plezier in de bibliotheek werk is er vooral op digitaal gebied heel veel veranderd. Er kwam een eigen website - gemaakt door een digitaal zeer handige collega - met een webcatalogus, een Aquabrowser, lenen via zoek&boek en CDR, een landelijke bibliotheekwebsite, zelfservice enz.

Website

Het verbaast me dat nog steeds zoveel leners nooit op de website kijken en niet weten dat je hier ook in de catalogus kunt zoeken, reserveren en verlengen. Dat geldt niet alleen voor ouderen, maar voor leners van alle leeftijden. Wat dat betreft zou een flyer met informatie over de digitale mogelijkheden -  ook  in het welkomstpakket voor nieuwe leden – handig zijn. Je moet wel héél nieuwsgierig zijn wil je in de webcatalogus helemaal onderaan de link 'Catalogi van Noord- en Zuid-Holland' vinden. Ik denk dat de klant ook blij zou zijn met de handige zoekknoppen boven het cataloguszoekvenster, het 'In de etalage' en de digitale etalages, zoals die op de website van Bibliotheek Enschede te vinden zijn. Mensen reageren vaak enthousiast als ze zien wat er op de website te vinden is. Toen ik laatst een lener bij de informatiebalie liet zien hoe zij zelf kon zoeken, reserveren en verlengen via de website, was haar reactie: “Dàt is handig!... maar… dit moet u eigenlijk helemaal niet doen, want zo prijst u zichzelf uit de markt.” Tsja…

Zoveel hoofden, zoveel…   

Als ik globaal de informatie achter de linkjes in de de 'lesstof' van dit Verdiepding lees - en dat is dan nog maar een klein deel van alle informatie die hierover op internet te vinden is - dan zijn er zoveel enthousiaste initiatieven, rapporten, ideeën, dromen en analyses. Daar kan ik niets spannends aan toevoegen. Ik ben al jaren benieuwd naar de Nationale Bibliotheekcatalogus die, als het goed is, dit jaar de lucht in gaat. Wat mij betreft mag dan ook meteen dat ouderwetse Bibliotheekpaspoort de prullenbak in en vervangen worden door een Nationale Bibliotheekpas. Maar als dat laatste nog iets te hoog gegrepen is, dan ben ik ook al heel blij met een Noord- & Zuid-Hollandse. Of doe Utrecht er dan ook maar gelijk bij :-). 

Fysieke bibliotheek

Maar afgezien van al het digitale: de meeste bibliotheekleden komen nog steeds vooral naar de bibliotheek voor het lenen van boeken. Belangrijk dat de lokale bibliotheek een eigen sfeer behoudt en lokaal verankerd blijft door samenwerking met lokale en regionale partners. Een aangename plek waar je naartoe kunt gaan om een boek te zoeken, mensen te ontmoeten of waar je gewoon lekker in een rustig hoekje kunt gaan zitten lezen, leren of werken. Een plaats waar je persoonlijke aandacht krijgt van professionele medewerkers wanneer je iets te vragen hebt of zomaar even een praatje wilt maken. Wat de kleinere vestigingen in dorpen of wijken betreft zou ik de beperkte openingstijden willen uitbreiden met zelfservice-uren. 

Verschuiving van papier naar digitaal

Niet alleen de jeugd, maar ook volwassen en ouderen zullen meer digitaal gaan lezen en leren, terwijl de groep die graag een papieren boek vasthoudt langzaam kleiner wordt. Van belang om ervoor te zorgen dat de bibliotheek naast de fysieke collectie een uitgebreide en zeer toegankelijke landelijke digitale content - waaronder ook een grote collectie e-books - kan aanbieden met eenvoudige doorlink naar speciale catalogi als iets niet via de 'gewone' catalogus leverbaar is, de mogelijkheid direct online te (laten) reserveren en digitaal vragen te stellen. Ik las net op het Kennemerwaardse intranet dat er nog geen overeenstemming is over landelijke inkoop van de online databanken JeugdLiteRom, Uittrekselbank enz. en dat het thuisgebruik van deze bestanden niet landelijk afgekocht zal worden. Jammer. Wat zou het voor de klant prettig zijn wanneer deze informatie via de NBC gewoon thuis op het scherm zou verschijnen in plaats van de ontmoedigende melding die leners nu krijgen, dat de tekst alleen in de fysieke bibliotheek te lezen is. Landelijke initiatieven, zoals Biebtobieb, zijn van groot belang, ook financieel: leren van elkaar, ideeën opdoen en voorkomen dat lokaal overal soortgelijke wielen uitgevonden worden. 

Meedromen

Ik droom graag mee met Harry van der Klink. Ik zie wel wat in die ene landelijke fysieke en digitale bibliotheek "met een organisatievorm, naar het voorbeeld van AH en de Rabobank, en met een landelijke financiering vanuit het Ministerie van OCW. Met daarnaast voor een deel lokale invulling (met aandacht voor het verschil tussen “grote-stad-bibliotheken” en bibliotheken op het platteland)".

PR

Hoe bereik je potentiële leden die nu niet naar de bibliotheek komen, omdat zij daar geen tijd voor en/of zin in hebben? Hoe breng je de groep niet-leden straks op de hoogte van de nieuwe mogelijkheden die er via de NBC zullen zijn? Het eerste dat me dan te binnen schiet is landelijke promotie via tv- en/of radiospots. En dan strómen de nieuwe leden binnen J!

Verdiepding 11: lokaal sociaal

Twitter
Wanneer ik within 10 miles op "bibliotheek OR bieb" zoek, krijg ik nul resultaten. Within 15 miles verschijnt wel een aardig rijtje, maar daar zitten dan maar drie tweetjes tussen die te maken hebben met Bibliotheek Kennemerwaard:

          Pater Jan Smitschool‏@PJSschool

          Ik heb 6 foto's op Facebook geplaatst in het album "Bibliotheek bezoek kleuters"
          http://fb.me/RIZbUjNF 

          angelique‏@awmpater

          Dochter doet boekbespreking over "een geheim Luik" van @nandaroep maar moet
          info hebben over illustrator Silverster.Zal de bieb iets hebben? 

          Cool kunst & cultuur‏@Coolkunstencult

          Podium van de stad in #Heerhugowaard; dadelijk gesprekken over twee samenwerkingen; met
          bibliotheek en later met wijkpanel. Leuk!

 

Wanneer je zoekwoorden intypt, kom je wel een aantal interessante lokale twitteraars tegen, zoals

 

         Alkmaarders @Alkmaarders

         Onafhankelijk kanaal. Wat houd de Alkmaarder bezig? Tweet het via ons met '#alkmaar', wij
         retweeten. Gebruik '#alkmaar', in je tweet.

Je kunt #alkmaar toevoegen aan je tweets over Alkmaarse biebzaken.
 

Picasa

Hier vond ik van bijna elke vestiging wel iets, maar het was niet veel en niet gemaakt door bezoekers.

 

 

Flickr 

Hier veel meer foto's, maar meestal van collega's van andere bibliotheken, van bedrijven of van Esther Westerveld van ProBiblio.

 

Forums

Die heeft Flint heeft al voor mij uitgezocht :-).

 

Wat wil je ermee bereiken wanneer je je in lokale virtuele gemeenschappen gaat bewegen en daar in gesprek gaat? Je bereikt dan maar een kleine groep die vooral geïnteresseerd is in het eigen onderwerp. Nieuwe leden of hogere bezoekersaantallen zal dat vast niet opleveren. Ik zou hier niet aan beginnen. De tijd en energie die je hierin steekt, staat niet in verhouding tot wat je eruit haalt.   

 

Ik denk dat je je het beste kunt concentreren op de belangrijkste sociale media van het moment, zoals Bibliotheek Kennemerwaard dat nu ook al doet, ook al bevinden zich veel mensen uit het bibliotheekvak, collega-bibliotheken en bedrijven onder onze de volgers en gevolgden op Facebook en Twitter. Interessante instanties, bestaande of potentiële partners volgen en ook af en toe reageren of retweeten. Een beetje organisatie of bedrijf moet tegenwoordig in ieder geval actief zijn op Facebook en Twitter.

 

In het stukje van Frankwatching uit de 'lesstof' staat:

Wanneer organisaties social media willen inzetten, spelen verschillende processen binnen de organisatie een rol. Een strategie voor social media zorgt ervoor dat er goed wordt nagedacht over de inhoud. Maar ook dat alle neuzen dezelfde kant opstaan. De strategie beschrijft het hoe en waarom van je online activiteiten. Daarnaast biedt het inzicht in je acties. Met een duidelijk doel voor ogen kun je ook beter de ROL van social media toetsen. Een social media-strategie is echter geen op zichzelf staand plan, maar een onderdeel van een totale communicatiestrategie, dat weer voortvloeit uit de organisatiestrategie. Een juiste strategie biedt de basis voor het online succes van een organisatie.

Ik weet niet hoe de strategie van Bibliotheek Kennemerwaard eruit ziet wat sociale media betreft. Belangrijk te bepalen waarom je iets doet, met welk doel, hoeveel tijd, geld en energie je erin steekt en regelmatig te kijken of je ermee bereikt wat je voor ogen hebt.

Tussendoording: Lees Meer, e-Portal en e-Library

 

 

Lees meer
Afgelopen vrijdag kreeg ik van een collega een vraag over Lees Meer, waar ik het antwoord niet op wist. Reden om me aan te melden bij Lees Meer en te kijken hoe het werkt. Dat was er nog niet van gekomen. Bovendien zag de flyer er zo duidelijk uit, dat ik dacht dat het allemaal wel voor zich zou spreken. Toch wel handig om zelf eens te kijken hoe het werkt. Steeds vaker wordt in de bibliotheek de vraag gesteld hoe je e-books kunt lenen. Het is dan wel zo aardig om iemand dan niet alleen een flyer in zijn of haar handen te drukken, maar er ook kort wat aanvullende informatie bij te kunnen geven.

De e-books van Lees Meer zijn voor iedereen beschikbaar tot 1 juni 2013. Ze zijn te lezen op een tablet, smartphone of computer met een recente browser. En op de meeste e-readers met een browserfunctie. Via streaming wordt steeds een stukje van het boek binnengehaald. Daarmee was gelijk het antwoord op de vraag van mijn collega beantwoord: de e-books verdwijnen niet automatisch na drie weken van je e-reader, zoals bij de e-Portal, omdat je het boek leest via streaming, te vergelijken met het bekijken van een filmpje op You Tube of het luisteren naar een muziekje via Spotify.

Ik heb Lees Meer uitgeprobeerd op mijn computer, smartphone (Samsung) en iPad. Wel jammer dat de collectie erg klein is: 110 titels. Deze zijn verdeeld over 17 onderwerpen, gemiddeld ongeveer 6 boeken per onderwerp.

Algemene info over Lees Meer op bibliotheekwebsites:

De bibliotheek heeft voor Lees Meer een gevarieerd aanbod e-books samengesteld. E-books die je zou willen lezen na bijvoorbeeld een bezoek aan een museum of voorstelling. Of e-books voor als je in de keuken staat te kokkerellen. Voor elke plek heeft Lees Meer een selectie van e-books. Niet alleen informatieve boeken, maar ook prentenboeken, romans of verhalenbundels die je inspireren en je gevoel op dat moment versterken.

Lees Meer gaat van start met bekende plekken in Rotterdam en de provincie Gelderland. Denk aan de Kunsthal, het Openluchtmuseum en het Luxor Theater. Ook heeft de Bibliotheek e-books geselecteerd voor de treinstations in Nederland. Korte verhalen en romans handig voor onderweg in de trein, bus of metro.  

Ik weet niet of er collega’s zijn met een Android tablet, maar op de iPad kon ik via Safari geen instellingen, zoals lettergrootte en lettertype, wijzigen. Het blokje waarin je dit kunt aanklikken verscheen wel, maar werkte niet. Toen ik ging inloggen via Google Chrome, verscheen èn verdween het blokje in een flits. Op mijn smartphone lukte het wel. Dan zal het op een Android tablet vast ook wel lukken. Op mijn computer ging het ook, alleen duurde het even voor ik doorhad dat je gewoon zomaar ergens rechts in het scherm moet klikken om naar de volgende bladzijde te gaan.  

Tijdens het googlen las ik op ereaders.nl in een stukje over Lees Meer een zinnetje dat ik niet eerder was tegengekomen: 

Ook is er op verzoek van de uitgevers afgesproken dat gebruikers een limiet hebben van 10 volledig gelezen boeken.

Natuurlijk helemaal niet handig voor de klant, zo'n limiet. Het zal vast niet uit de duim gezogen zijn, maar ik kon er verder niets over vinden op de flyer of op internet.  Weet mijn coach dit misschien? Al hoeft die bij tussendoordingen natuurlijk helemaal niet te coachen :-). En wat gebeurt er na 1 juni? Is Lees Meer dan alleen nog voor bibliotheekleden beschikbaar? Aanvulling 23 januari 2013: ik heb een mailtje gestuurd naar Bibliotheek.nl met bovenstaande vragen en kreeg het volgende antwoord:

Wat er precies gebeurt na 1 juni zijn we nu nog over aan het nadenken. De ambitie is wel om Lees Meer te continueren de komende jaren, en dus verder uit te breiden en te integreren in het overige e-bookaanbod.

En het klopt inderdaad dat gebruikers een limiet hebben van 10 volledig gelezen boeken :-(.

 

 

Behalve via Lees Meer zijn er nog twee bibliotheekse manieren om e-books te lezen. De eerste kende ik wel, de tweede niet:

 

E-Portal                                                                                                                                                           Voor de fusie met Bibliotheek Kennemerwaard konden leners van Bibliotheek Bergen bij de informatiebalie een account aan laten maken bij de e-Portal van Ebscohost. Het verschil met Lees Meer is, dat je via Ebscohost op titel kunt zoeken, dat er 700 titels beschikbaar zijn, dat je de boeken voor een periode van drie weken dowloadt en dat je hiervoor lid van de bibliotheek moet zijn. Via het Bibliotheekpaspoort kan dit nog wel bij bijvoorbeeld buurman Bibliotheek Langedijk  of bij een vestiging van de Kopgroep Bibliotheken.

E-Library
Tijdens het zoeken kwam ik via de website van Bibliotheek Utrecht terecht op de voor mij onbekende e-Library van Bibliotheek.nl:

Hier kon ik met mijn bibliotheekgegevens zo inloggen en via streaming lezen. Het scherm ziet er overzichtelijker uit dan bij Lees Meer, je kunt op titel zoeken en de instellingen zijn heel eenvoudig aan te passen. Het aanbod omvat op dit moment ruim 100 titels, waarvan 50 Nederlandse, zo'n 40 Engelse en 10 Arabische titels. Het aanbod Nederlandse boeken is nu nog beperkt, maar dit zal snel worden uitgebreid. Hiervoor is Bibliotheek.nl in overleg met verschillende Nederlandse uitgeverijen.

Geen idee of er kosten aan verbonden zijn wanneer je dit als bibliotheek op je website aanbiedt. Zou wel mooi zijn: je kunt dan als bibliotheeklid kiezen uit drie e-collecties: Lees Meer, e-Library en de e-books Eregalerij. Al mogen alle digitale collecties van mij wel in één e-Library.

De algemene bibliotheekinformatie over e-Library wordt afgesloten met:

De e-books zijn het eerste onderdeel van één landelijke digitale Bibliotheek. In deze online Bibliotheek zal in de toekomst alle digitale content van de Bibliotheken, zoals e-books, muzieknummers, woordenboeken en krantenknipsels, worden opgeslagen.

Dat lijkt me wel een mooie toekomstbeeld en een mooie extra reden voor mensen om lid te blijven of te worden.